Mijnenjagers
Degaussing op militaire schepen
TechTalk
Root server » TechTalk » Marinebasis Zeebrugge » Magnetisme » Degaussingsinstallatie
We bespreken hier de degaussing van militaire schepen. Dit is het onzichtbaar maken van de schepen voor de magnetische mijnen door de magnetische storing van het schip zo sterk mogelijk te verminderen.
-

-

Sitempa

Tijdens de tweede wereldoorlog werden enkele cruiseschepen omgevormd tot transportboten voor de troepen. Deze metalen schepen hadden magnetische lussen aan de scheepshuid, aan de buitenkant van het schip. In die tijd waren de magnetische mijnen minder gevoelig en was een dergelijke bescherming voldoende.

Schepen met een metalen huid hebben enkel globale correctielussen nodig

Niet-magnetische en ferromagnetische scheepshuid.
  • Een houten, of polyester romp heeft geen invloed op de magnetische verstoring van een apparaat.
  • Een metalen scheepshuid spreid de magnetische verstoring over een groot deel van het schip.

Bescherming van de militaire schepen tegen magnetische mijnen

Om de verstoring van het aardmagnetisch veld door de metalen massa van het schip te verminderen, hebben mijnenvegers en mijnenvegers houten rompen (MSO-, MSI- en MSC-serie - Mine Sweeper Ocean...) en later polyester rompen (CMT - Tripartite Minejager).

Om verstoringen in het aardmagnetisch veld te compenseren, hebben deze schepen lussen waar een variabele stroom doorheen loopt, afhankelijk van de benodigde correctie. Deze lussen bevinden zich rond grote apparaten die het magnetisch veld sterk verstoren, maar er zijn ook algemene lussen die de algehele verstoringen van het schip aanpakken.

Immunisatie van schepen met metalen rompen

Maar hoe zit het met de fregatten (Leopold en LoMa)? Het is moeilijk voor te stellen dat een modern fregat een houten romp zou hebben zoals in de Middeleeuwen... Zelfs de nieuwe mijnenjagers hebben tegenwoordig stalen rompen. Het is waar dat deze schepen theoretisch gezien mijnenvelden vermijden en drones naar het besmette gebied sturen, maar moderne mijnen kunnen zich verplaatsen waardoor er toch een immunisatiesysteem noodzakelijk is.

Hoe vreemd het ook mag lijken, het is gemakkelijker om een schip met een stalen romp immuun te maken dan een schip met een houten (of polyester) romp. In een schip met een romp die doorlaatbaar is voor magnetische velden, moet de verstoring van het magnetische veld, veroorzaakt door verschillende metalen massa's – de hoofdmotor, elektrische generatoren, airconditioning, sonar, anker, enz. – afzonderlijk worden gecorrigeerd. Na elke grote onderhoudsbeurt waarbij het schip op een vaste positie heeft gelegen en een permanent magnetisch veld heeft opgebouwd, moet de magnetische signatuur van het schip worden gecontroleerd en, indien nodig, moeten de immunisatiestromen in de lussen worden aangepast (zie de artikelen over scheepsimmunisatie vanaf de pagina over magnetisme).

In een schip met een metalen romp vormt de scheepshuid een magnetische isolator, enigszins vergelijkbaar met een doorschijnende film: je kunt nog steeds zien of er lichtbronnen binnenin zijn, maar je kunt geen objecten onderscheiden. Motoren, generatoren en andere grote magnetische massa's dragen nog steeds bij aan de verstoring van het magnetische veld, maar dit zijn geen gelokaliseerde verstoringen meer. Net zoals een koeler van een vermogenstransistor de warmte over een groot oppervlak verdeelt, verdeelt de magnetische romp de lokale verstoring van het magnetische veld over het gehele oppervlak van het schip.

Daarom is het niet langer nodig om individuele apparatuur te compenseren; het is voldoende om het schip als geheel te compenseren. Dit is de reden waarom schepen met een metalen romp een veel eenvoudiger degaussinginstallatie hebben (slechts een paar globale afschermingsspoelen), maar wel een systeem dat een veel hogere stroomsterkte vereist. Het benodigde vermogen per spoel stijgt van ongeveer honderd watt naar enkele kilowatts. Het is noodzakelijk om niet alleen te compenseren wat zich binnenin het schip bevindt, maar ook (en vooral) de metalen romp.

Op de "oude" CMT's was het belangrijk dat goederen die aan boord geladen werden altijd op dezelfde manier geplaatst werden. Zelfs lege conserveblikken moesten gewassen worden en opnieuw in het magazijn geplaatst worden, zodat de verstoring altijd dezelfde bleef. Nadat het schip gecontroleerd werd op de range (met munitie en alle goederen aan boord) was het niet meer toegestaan metalen spullen te verplaatsen of te verwijderen. Op de nieuwe schepen is dat niet meer van belang.

Hoewel de stalen romp een schild vormt tegen het magnetisch veld, elimineert deze de verstoringen niet: ze moeten nog steeds worden gecompenseerd. Ook buiten het schip is de invloed van de degaussinglussen merkbaar. De eerste lussen (tijdens de tweede wereldoorlog) werden voornamelijk om praktische redenen buiten de schepen geplaatst: het is gemakkelijker om ze aan een bestaand schip toe te voegen als ze buiten de romp geplaatst konden worden.

Het is zelfs mogelijk dat, wanneer één van de stroomgeneratoren defect raakt (of een afschermingslus onderbroken wordt), andere stroomversterkers kunnen worden gebruikt om de verstoring van het magnetische veld te compenseren. Dit is mogelijk op de nieuwe Belgische mijnenjagers (2026). Als er meerdere versterkers en lussen over het hele schip zijn verdeeld, is dat niet specifiek om een lokaal magnetisch veld te compenseren, maar simpelweg om het gebruik van minder krachtige versterkers mogelijk te maken die over het hele schip zijn verdeeld (belangrijk op militaire schepen die ook bij schade operationeel moeten blijven).

Een onderzeeër is in wezen een grote metalen cilinder. Compensatie van vervorming is vrij eenvoudig (zoals je kunt zien, heeft deze onderzeeër slechts een paar compensatielussen). De zeer dikke romp verdeelt een eventuele lokale vervorming over het hele vaartuig.

Het probleem ligt echter elders: om een perfecte correctie te bereiken, moet je het aardmagnetisch veld buiten het vaartuig kennen. De onderzeeër vervormt het aardmagnetisch veld, maar om deze vervorming te compenseren, moet je dit externe veld kennen.

Publicités - Reklame

-