Een draaiveld produceren met een condensator
|
|---|
Le branchement U1-U2 est le bobinage principal,
V1-V2 le bobinage de démarrage et
Z1-Z2 l'interrupteur centrifuge.
De asynchrone motor heeft talrijke voordelen: het is een eenvoudige motor die weinig onderhoud nodig heeft en geen storingen op het net veroorzaakt. Daarom wordt dit type motor veelvuldig in de industrie gebruikt. De motor is echter groter dan een universele motor en heeft een minder optimale rendement. De motor heeft een draaiveld nodig om te starten.
In Europa gebruikt men een driefasig net (triphasé) van zodra men een vermogen van meerdere kW nodig heeft. Maar in de landen waar draaistroom weinig gebruikt wordt is men aangewezen op een condensator om het draaiveld te genereren. In de Verenigde Staten waar draaistroom nog niet ingeburgerd is gebruikt men verschillende systemen naargelang het vermogen en aanloopkoppel dat nodig is.
Omdat deze motoren vooral in de Verenigde Staten gebruikt worden gebruiken we de amerikaanse benamingen.
- Split Phase
Het draaiveld wordt gegenereerd door een tweede wikkeling die meer resistief is. Deze hulpwikkeling is permanent in bedrijf. Dit is de meest eenvoudige oplossing, maar de motor heeft een zeer lage aanloopkoppel en rendement. Dergelijke motoren worden gebruikt bij kleine ventilatormotoren. Dit type motor wordt weinig gebruikt bij ons, wij gebruiken eerder een spleetpoolmotor (motor met Frager ring).
- Permanent Split Capacitor (PSC)
De faseverschuiving in de hulpwikkeling wordt gemaakt door een condensator die permanent in bedrijf is. Het aanloopkoppel is hoger en omdat de condensator permanent in werking is zijn er weinig koppelveranderingen in normaal bedrijf. De motor loopt gelijkmatiger en produceert minder lawaai. Dit type motor wordt veelvuldig gebruikt voor gemiddelde vermogens.
- Condensator Start - Induction Run (CSIR)
Dit is een motor met een hoog aanloopkoppel want de motor gebruikt een startcondensator met hoge waarde. De condensator en de hulpwikkeling worden buiten bedrijf gesteld als een snelheid van 85% bereikt wordt. Een asynchrone motor kan blijven draaien zonder draaiveld, maar loopt dan minder gelijkmatig en maakt een brommend geluid. Dit type motor wordt weinig gebruikt bij ons.
- Condensator Start - Condensator Run (CSCR)
Dit is een motor met dubbele condensator: een niet-gepolariseerde elko tijdens het starten en een metaalfilm condensator tijdens het normaal bedrijf. Dit type is het meest complexe motor van deze reeks. Het heeft een hoog aanloopkoppel en loopt soepel op nominale snelheid.
Rechts:
De aansluitingen U1 - U2 lopen naar de hoofdwikkeling
De aansluitingen V1 - V2 lopen naar de hulpwikkeling en
De aansluitingen Z1 - Z2 gaan naar de centrifugaal-schakelaar.
De klemmenstrook lijkt op die van een driefasige motor, maar de aansluitingen zijn volledig anders.
Let op de tekeningen die je op het internet kan vinden: dit zijn AI-gegenereerde beelden die foutief zijn.
|
De startcondensator heeft een hoge waarde die kan oplopen tot meer dan 100µF. Om dergelijke hoge waarden te bereiken moet men (niet gepolariseerde) electrolytische condensatoren gebruiken. Dergelijke condensatoren mogen slechts enkele seconden in gebruik blijven want ze warmen vlug op.
De permanente condensator heeft een lagere waarde en men gebruikt doorgaans metaalfilmcondensatoren. De waarde van de condensatoren is aangepast aan het amerikaans electriciteitsnet op 115V.
Een probleem met deze motoren is de centrifugaalschakelaar die na een lange tijd onbetrouwbaar gaat werken. In dit geval kan de CSIR motor niet starten en kan doorbranden als de zekering zijn werkt niet doet. De CSCR kan onbelast starten.
De figuur rechts toont de schakeling van een motor met twee condensatoren en centrifugaalschakelaar.
Het type dat het meest voorkomt in Europa is de motor met permanente condensator (voor gemiddelde vermogens van 100 à 500W). Voor lagere vermogens gebruikt men een motor met kortsluitwikkeling (Frager wikkeling). De andere types motoren werden in het verleden wel gebruikt en deze pagina's zijn een goede handleiding om fouten op te sporen in minder bekende motoren.
Driefasige motoren
Vanaf een vermogen van meer dan 500W gebruikt men doorgaans driefasige motoren.
- Men gebruikt een kleine frekwentieregelaar voor vermogens tot 2kW. Speciale frekwentieregelaars hebben een monofasige ingang en leveren een draaistroom voor de asynchrone motor.
- Een andere mogelijkheid is een Steinmetz schakeling om een driefasige motor te voeden met een monofasige spanning. Het vermogen dat de motor kan leveren is echter lager dan wat er op het typeplaatje staat.
Voor grotere vermogens is men echter aangewezig op het driefasig net (230/400V) die in Europa nagenoeg overal verkrijgbaar is.
|