Electriciteit
Motoren op wisselspanning
Electriciteit

Lijst van de meest voorkomende motoren die op wisselspanning werken.

Wisselspanningsmotoren

-

-


Sleepringankermotor


Synchrone en asynchrone motoren werken enkel op wisselspanning.
Ofwel worden ze met triphasé (draaistroom) gevoed, ofwel moet er een voorziening zijn om een draaiend veld op te wekken.
Bij het begin van de electrificatie gebruikte men vooral gelijkstroommotoren die gemakkelijker te gebruiken waren. Deze motoren bleven in gebruik tot na de tweede wereldoorlog voor enkele veeleisende toepassingen zoals liftmotoren in steenkoolmijnen. De liftkooien moesten snel tot op grote diepte gebracht worden (soms meer dan duizend meter diep) maar moesten ook nauwkeurig gepositionneerd kunnen worden, tot op een paar centimeter. Enkel gelijkstroommotoren waren daartoe in staat.

Maar gelijkstroom heeft een groot nadeel: het kan niet getransformeerd worden van een lage naar een hoge spanning en omgekeerd. Er bestonden wel draaiende omzetters, maar die hadden een laag rendement en hadden regelmatig onderhoud nodig.

Als men voor de tweede wereldoorlog overgestapt is op wisselspanning is men de gelijkstroommotoren blijven gebruiken. Een wisselspanningsmotor (doorgaans een asynchrone driefasige motor) bracht een dynamo in beweging, en de dynamo leverde stroom aan de gelijkspannigsmotor (Ward-Leonardschakeling)

Asynchrone motor
De asynchrone motor is de meest gebruikte motor op wisselspanning vanwege zijn eenvoud en zijn betrouwbaarheid. De asynchrone motor kan uitgerust worden met een snelheidsregelaar zodat het toerental van de motor kan ingesteld worden. In bepaalde toepassingen wordt de snelheidsregelaar enkel gebruikt om de motor soepel op toeren te laten komen zonder een te hoge aanloopstroom.

Dahlander motor
De dahlander of poolomschakelbare motor is een asynchrone motor die op twee snelheden kan draaien door de polen anders te schakelen.

Sleepringankermotor
De sleepringankermotor is een asynchrone motor met gewikkeld anker, waarbij men de weerstand van het anker kan instellen. Daarmee kan men de aanloopstroom beperken zonder het koppel teveel te reduceren. Deze motoren werden gebruikt als de motor onder belasting moest starten.

Tegenwoordig gebruikt men eerder een frekwentieregelaar waarbij men de motor kan doen starten zonder een te hoge aanloopstroom, en met het bijkomend voordeel dat de snelheid geregeld kan worden. De arbeidsfactor kan ook verbeterd worden.

Synchrone motor
De synchrone motor draait op de netfrekwentie (zonder slip). Vaak is de motor ook uitgerust met een kooi om asynchroon te starten, want het aanloopkoppel is zeer beperkt. Synchrone motoren worden niet vaak gebruikt.

Universele motor
De universele motor is eigenlijk de gelijkstroommotor die aangepast is om ook op wisselspanning te werken. De regelmogelijkheiden ten opzichte van een gelijkstroommotor zijn echter beperkt en deze motoren zijn enkel gemaakt voor kleine vermogens. Universele motoren die in kleine electro toestellen gebruikt worden (mixers, stofzuigers,...) kunnen ook op gelijkspanning gevoed worden (werktuigen op batterijen)

Het is zeer eenvoudig om een snelheidsregeling te voorzien.

Motor rechts
De gelijkstroommotor is een universele motor geworden (kan zowel op gelijkspanning als op wisselspanning werken), maar de echte gelijkspanningsmotor bestaat nog steeds. De motor heeft nu sterke magneten als stator. Omdat het magnetisch veld daardoor vast is, kan de motor enkel met gelijkspanning gevoed worden. Het toerental hangt af van de voedingsspanning. Het koppel is hoog op alle snelheden en de motor is relatief klein voor het vermogen dat geleverd wordt.

Dergelijke motoren worden gebruikt in loopbanden voor fitnesszalen. De snelheidsregeling gebeurt zeer eenvoudig door de voedingsspanning te wijzigen. Aangezien het magnetisch veld van de stator constant blijft, is ook het koppel redelijk constant.

Een minpunt zijn de koolborstels die regelmatig vervangen moeten worden. De collector is goed zichtbaar, want de ventilator die normaal in d eopening gemonteerd is, is verwijderd. De ventilator zorgt voor een voldoende koeling ongeacht de motorsnelheid.

Links to relevant pages - Liens vers d'autres pages au contenu similaire - Links naar gelijkaardige pagina's