Veelgestelde vragen
Index FAQ electro
TechTalk
Root server » TechTalk

“Elektronica werkt met magische rook.
Als deze rook eenmaal uit een onderdeel is ontsnapt werkt het niet meer. ”

Vraagbaak electro-hifi-computer

Deze site werd opgesteld rond 1998 na de vele vragen die ik via mail ontvangen heb. Altijd dezelfde vragen. Het is vreemd dat geen enkel bedrijf een dergelijke informatiesite opgesteld heeft. Het is alsof je om het even welk soort water in je stoomstrijkijzer mag gebruiken. Kraantjeswater, putwater, regenwater, dooiwater uit de diepvries, geparfumeerd water of Spa bruis: het lijkt wel of het allemaal om het even is.

Uiteindelijk kregen de FAQ pagina's meer bezoekers dan de officiele site van de onderneming. Dan maar alles naar m'n server thuis verplaatst. Je zal tevergeefs zoeken bij welk bedrijf ik toen werkte. Geen enkel winkel wilt geassocieerd worden met toestellen die niet 100% presteren...

Foto links:
Kleurtelevisie deed zijn intrede bij ons in de jaren '70, ongeveer 10 jaar later dan in Amerika. Maar het Amerikaans systeem was niet zo goed als het PAL systeem (dat de gebreken van het NTSC systeem op een vernuftigde manier omzeilde). Het is niet voor niets dat het Amerikaans systeen de bijnaam Never The Same Color kreeg.

De tweede foto is een afbeelding van een zeldzame stabilisatorbuis, de voorloper van de zenerdiode. De aansluitingen (“socquet base 'P'” zij-contact) werden kortstondig gebruikt vr de tweede wereldoorlog.

Adzam was de naam van de radiobuizen-divisie van Mazda, een bekende gloeilampenfabriek van vr de tweede wereldoorlog (de japanners hebben dus niets uitgevonden, zelfs niet de merknaam van hun autos). Adzam werd overgenomen door Philips en een paar jaren later opgedoekt. Weer een concurrent minder.

Historisch perspectief
Hoe zijn al die dingen ontstaan?

Het voordeel van pagina's over de geschiedenis van de electronica is dat de pagina's altijd aktueel blijven!

FAQ witgoed
Wasmachines, ovens, diepvriezers, groot electro,...
Met speciale aandacht naar de verschillende systemen om koude te maken en de verschillende soorten water.

FAQ bruingoed
Televisie, hifi,...
Met aandacht voor de evolutie van de televisies: DVB-T, DVB-C en DVB-S, high definition en 3D.

FAQ computers
Computers, printers, schermen, netwerken, operating systems...
Extra aandacht voor Ubuntu

FAQ accessoires
Batterijen, kabels, lampen,...

Electriciteit
De netspanning varieert internationaal wat betreft de spanning en de frekwentie. De frekwentie varieert van 16.6Hz (bepaalde treinen) tot 400Hz (vliegtuigen, militaire schepen,...). Er is een aparte pagina over stroomgroepen.

Diverse blogberichten
De randverschijnselen van de electronika-branche. Wegblijven of lezen op eigen risico.

Monopoly
De gevaren van de grote internationale bedrijven die hun waarden (schijnheilige hypocrisie) en praktijken (waarborg tot aan de deur en niet verder) aan iedereen opdringen.

Grote bedrijven zijn vaak machtiger dan soevereine staten: ze hebben geen staatsschuld, opereren internationaal en delocaliseren als een land niet naar hun pijpen wilt dansen.

Men heeft het altijd over het Apple als een modern, vooruitstrevend bedrijf, maar wat dit bedrijf propageert is Amerikaans conservatisme en protectionisme.

Ontslagen! Omzwervingen in Solliland
Een tragi-comedie in een onbepaald aantal bedrijven.
Maar eind goed, al goed, na twee weken stempelen kan ik beginnen bij de ...

Marinebasis Zeebrugge
Sinds 1 oktober 2013 werk ik niet meer in de electro-branche (na 25 jaar), maar bij de marine basis in Zeebrugge. En jaar later is het alsof ik daar mijn ganse leven gewerkt hebt.

Het is niet enkel in de electro-branche dat men een concentratie en monopolie van bedrijven aantreft, ook in het vakgebied waar ik nu werk: marine-electronica (technische bedrijven en machinebouw).

Jaren geleden bestond er een firma Van Rietschoten & Houwens die gespecialiseerde electronica maakte voor schepen (de electronika trekt op niets, maar dit terzijde). Dit bedrijf is nu gefusioneerd met een 35-tal andere bedrijven (huidige naam: Imtech) en zit nu op de rand van de faling. Was het bedrijf niet gefusioneerd, dan was het nu een bloeiend bedrijf geweest: om te groeien werden er bedrijven aangekocht die eigenlijk niet rendabel waren. De struktuur van het bedrijf was ondertussen zo complex geworden dat men geen controle meer had op de kostenstruktuur.


Transformator van een schakelende voeding
Als de voeding defekt geraakt en de eindtransistor in kortsluiting gaat, dan loopt er een zeer hoge stroom door de transfo (juist voor dat de zekering springt). De hoge stroom produceert een sterk magnetisch veld, zo sterk dat de ferriet gesatureerd geraakt en een blijvende magnetisme behoudt. Het is moeilijk om deze permentente magnetisatie ongedaan te maken.

Als men de eindtransistor vervangt (meestal is het gemakkelijk om een vervangtype te vinden op het internet) zal die waarschijnlijk niet lang stand houden. De voeding blijft werken zolang die maar matig belast wordt, maar als de voeding zijn nominaal vermogen moet leveren gaat de transistor snel weer stuk. De eigen magnetisatie van de transformator wordt bijgeteld bij de genduceerde magnetisatie (door de electrische stroom in de transfo) en de transfo gaat in saturatie. Als de transfo in saturatie is, dan is de stroom enkel nog beperkt door de ohmse weerstand van de spoel (en die is bijna nul).

Men merkt dat de transformator gemagnetiseerd is als de transistor reeds warm wordt als de voeding onbelast werkt.

De enige manier om een schakelende voeding te herstellen waarbij de power transistor in kortsluiting is gegaan is ook de transformator te vervangen. Die zijn echter bijna niet te vinden.

In een heel specifiek geval (schakelende voeding van een PLC die kost wat kost hersteld moest worden) kon ik de voeding herstellen door alle wikkelingen omgekeerd aan te sluiten (zowel aan primaire als aan secundaire zijde). Er was gelukkig genoeg ruimte voor de aansluitdraden en de voeding bleek op een relatief lage schakelfrekwentie te werken. De magnetisatie die ontstaat door de stroom door de transistor wordt dan niet opgeteld bij de permanente magnetisatie van de transfo (maar ervan afgetrokken), en die kan dus niet in verzadiging gaan, zelfs als de voeding op maximaal vermogen werkt.

Maar het remanent magnetisme heeft ook zijn goede kanten: het werd gebruikt om kerngeheugen te maken.


De U2T301 is een darlington transistor (twee transistoren in n behuizing om een hogere verstreking te bekomen). Deze transistoren worden gebruikt voor de sturing van de verschillende aanduiders op de mijnenbestrijdingsvaartuigen van de belgische marine.

Om de warmte-ontwikkeling in de transistor te beperken werkt die enkel binair (aan of uit). Om de lichtintensiteit van de aanduiders aan te passen gebruikt men een signaal van 100Hz waarvan men de puls-pauze verhouding aanpast.


De LM10 is een op-amp (een standaard-schakeling in gentegreerde vorm) met een ingebouwde spanningsreferentie. Daardoor kan de op-amp is talrijke toepassingen gebruikt worden:

  • Comparatoren
    Vergelijking van een meetwaarde met een setwaarde,
  • Line drivers
    Omzetting van het signaal van bijvoorbeeld een Pt100 naar een 4-20mA stroomlus,
  • Stroombronnen
    Programeerbare nauwkeuzige stroombronnen en current sinks,...
De op-amp kan werken met een zeer lage spanning van 1.5V en kan dus gevoed worden met een gewone batterij. Het eigen verbruik is daarbij zeer laag. De lage spanning en het lage verbruik maken de schakeling ideaal in alle mogelijke tweedraadstoepassingen met fantom-voeding (voeding van de op-amp via de meetdraden).


De LM741 is n van de meest gebruikte op amps. De op amp bestaat in verschillende uitvoeringen, de meest bekende zijnde de DIL of DIP-uitvoering (dual in line package). Voor militaire toepassingen bestaat de LM741 ook in een metalen behuizing met een wat hogere dissipatie.

Het IC beschikt ook over een offsetregeling. In de dubbele en viervoudige versies (met 2 of 4 op amps in n behuizing) is er geen offsetregeling. De dubbele en viervoudige versies worden meer gebruikt dan de enkelvoudige versies.

Links to relevant pages - Liens vers d'autres pages au contenu similaire - Links naar gelijkaardige pagina's