Ik ben al enkele keren Atlantikwall gaan bezoeken, het is eigenlijk een verplicht bezoek voor iedereen die aan de kust woont. De omgeving is ook sterk veranderd, de hele streek is een soort natuurreservaat en het is er aangenaam wandelen in de zomer.
De eerste afbeelding bovenaan de pagina is van het volledig terrein, het museum is het gedeelte in de duinen. Prins Karel de gerant regent van België woonde in dit domein van 1950 tot 1983, waardoor de talrijke bunkers die op het domein zijn gelegen niet afgebroken werden zoals overal elders aan de kust.
De foto hierboven is een zicht van de woonkamer van de Prins. Nadat hij regent van België was van 20 september 1944 tot 10 augustus 1950 verbleef hij op dit domein tot aan zijn dood.
Het was prachtig weer tijdens mijn bezoek op 10 novenber 2026. Ik kwam enkele schoolklassen tegen. Geschiedenis wordt blijkbaar (en gelukkig!) nog steeds onderwezen op school.
Het museum handelt over de twee wereldoorlogen. In beide oorlogen werden de terreinen gebruikt door de Duitsers, voornamelijk om de stand OOstende te beschermen tegen aanvallen van de verfoeilijke engelsen.
|
Batterij Aachen was de meest westelijke steunpost van Duitsland tijdens de eerste wereldoorlog, de verdediging gebeurde door het Marinekorps. Een klein deeltje van België was immers niet veroverd en het had geen zin om steunposten in de duinen op te stellen in de buurt van Nieuwpoort, daar waar ze onder vuur genomen zouden kunnen worden door de geallieerden. Nederland was niet in oorlog, waardoor er geen steunposten opgericht werden voorbij Knokke.
|
Tijdens de eerste wereldoorlog konden de soldaten water halen uit een bron in de duinen (Barbara Brunnen). De heilige Barbara was de patroonheilige van de artilleristen. Het water had een duidelijke zoute smaak, zols het water van Ostende Thermal.
De steunpost Aachen is de enige overgebleven kustbatterij uit de eerste wereldoorlog waarvan nog voldoende bouwwerken overblijven. Duitsland had slechts toegang tot een klein stukje noordzee, van Knokke tot Oostende. Deze kustbatterij is geïntegreerd in het museum en vormt het meest oostelijke deel van het domein.
|
In Vlaanderen is er altijd een sterke vredesbeweging geweest, tijdens de oorlog ontstond er een frontbeweging die zich verzette tegen het leger en de franstalige officiers.
|
Maar dit is geen reden om verschillende zalen te vullen met postkaarten over de vrede. Je kan één zaal wijden aan de vredesbeweging met voldoende toelichting over het ontstaan van het pacifisme in Vlaanderen, maar verschillende zalen vullen met postkaarten zonder een duidelijke uitleg is niet OK naar mijn mening.
En we stappen over op het gedeelte over de tweede wereldoorlog (Batterij Saltzwedel-neu). Op het domein is er een duidelijke scheiding, maar dat valt minder op van zodra je in een bunker bent. Hier kan je zien dat het een bunker uit de tweede wereldoorlog betreft: er bestonden nog geen radiotoestellen in de eerste wereldoorlog.
Het deel over de tweede wereldoorlog vormt het grootste deel van het museum. Het is ook over de tweede wereldoorlog dat het museum over meer materiaal kan beschikken.
Binnenzicht van het vissershuisje dat gebruikt werd door de kampcommandant.
Op het terrein zie je verschillende toestellen opgesteld. De Wurzburg Riese, de duitse volgradar staat opgesteld langs de hoofdweg. Na de oorlog werden dergelijke radars voor de radio-astronomie gebruikt, waardoor en nog een aantal dergelijke radars bestaan. In de verte op de foto zie je het vissershuisje.
Halverwege de oorlog, toen het niet zo goed meer ging met het duizendjarig rijk werd besloten de bunkers te verstevigen en een bescherming tegen een mogelijke invasie op het strand op te stellen. Het zijn de befaamde "rommelasperges", hier te zien in het midden van het domein.
De verschillende betonnen bunkers werden met elkaar verbonden met bakstenen tunnels. De soldaten sliepen in enkele van de bunkers, terwijl andere bunkers gebruikt werden als observatiepost.
Een museum over de tweede wereldoorlog kan niet bestaan zonder duitse soldaat...
Wat vooral de aandacht trekt van de toeristen zijn de gevechtsopstellingen in de duinen. Dit is eigenlijk de beste reklame voor het museum want iedereen op de kusttram heeft ze gezien.
Enkele bunkers werden ingericht zoals tijdens de oorlog, maar eigenlijk met teveel apparatuur om het echt te doen lijken: het is een museumzaal geworden, niet een getrouwe voorstelling van het leven in de bunker tijdens de oorlog. De enigmùa machine werd naar een tweede zaal verhuisd.
Een gereconstrueelde slaapzaal van de soldaten. Het waren mariniers, vandaar deze specifieke bedden.
Een generator uit de tijd. Het is blijkbaar een dynamo (gelijkspanning) die gebruikt werd voor de schijnwerpers. Dit is te zien aan de dikke koolborstels en brede collector.
En hier zien we een modernisering van het museum: op verschillende plaatsen zie je kartonnen stripfiguren die de militairen of werkmensen moeten uitbeelden. Niet zo'n goed idee naar mijn mening. Plaats gewoon een uitvergrote foto uit die tijd tegen de muur.
En opnieuw een tekenfiguur aan de muur. Heeft naar mijn mening totaal geen meerwaarde. Ik denk niet dat deze wasbakken origineel waren. Warm water was er in ieder geval niet, water werd in een ketel opgewarmd en misschien konden de officieren een warm bad nemen. Waarschijnlijk heeft het museum de oude lavabos van het Zeepreventorium De Haan gekregen toen de slaapzalen vernieuwd werden.
Ondanks de oorlog gaat het leven door. Soldaten die enkele dagen vrij hadden gingen naar de stad.
Het steunpunt had ook een veldhospitaal.
En begin september 1944 wordt België bevrijd. De Canadezen rukken op langs de kust en nemen de verschillende duitse steunpeunten in. De havens van Oostende en Zeebrugge zijn echter zwaar beschadigd en kunnen niet direct in gebruik genomen worden door de grote schepen die goederen aanvoeren.
Na de oorlog begon Pris Karel met de restauratie van het domein. De gebouwen kregen (valse) steunberen om het geheel een zekere stijleenheid te geven. Villa Goffinet werd ingericht als ping-pongzaal.
Sinds mijn vorig bezoek is er wat veranderd in he museum. Bepaalde stukken zijn verplaatst geweest en er zijn meer zalen toegankelijk, waardoor er automatisch meer getoond kan worden.
| 
Ik ben al enkele keren Atlantikwall gaan bezoeken, het is eigenlijk een verplicht bezoek voor iedereen die aan de kust woont. De omgeving is ook sterk veranderd, de hele streek is een soort natuurreservaat en het is er aangenaam wandelen in de zomer.
