Historisch
Techniek vroeger en nu
Televisie

Geschiedenis van de televisie

Indexpagina over de analoge televisie, van de eerste proefuitzendingen tot de uitschakeling van de analoge zendmasten
-

-

De televisie is aan het wegkwijnen. Heel lang geleden had men slechts een paar zenders ter beschikking, en iedereen keek naar dezelfde programm's. Er werd dan duchtig gediscussieerd op school of op het werk over de voorbije programma's. De uitzendingen hadden ook een groter inpact dan nu: cfr. de Panorama uitzending over de Millet jasjes (gevolgd door het cijfercanon Dallas).
Inleiding: de mechanische systemen en de 100% electronische systemen
De duitse norm op 441 lijnen
Er werden al televisieprogramma's uitgezonden voor de tweede wereldoorlog. het waren voornamelijk proefuitzendingen en ieder land had eigen normen. Toen stoorde het niet, want het bereik van de zenders was eerder beperkt en er waren slechts een paar televisietoestellen aanwezig, vaak zelfbouwtoestellen.

De televisienormen in de praktijk (CCIR normen voor zwart-wit televisie)
De franse 819 lijnen norm
In tegenstelling met de radio moet men voor de televisie normen afspreken, namelijk het aantal lijnen dat men zal gebruiken en de modulatie. Ieder land gebruikte eigen normen, om zich als land te laten gelden, om inmenging uit het buitenland te vermijden, maar ook uit economisch protectionisme.

Tegenwoordig zijn het de grote internationale bedrijven die de normen opleggen: een smartphone van merk X werk enkel met een eigen protocol, zodat men oortjes van merk X moet kopen, een toetsenbord van merk X, een extra batterijlader van merk X, als men online wilt gaan moet men noodgedwongen een abonnement nemen bij provider X, enz.

Amerikaanse zwart-wit televisie
Europese zwart-wit televisie
Japanse zwart-wit televisie
Teleavia P111, een opmerkelijke franse televisie en
alledaagse franse televisie
Er worden enkele zwart-wit televisies besproken. We stappen over van de buizen naar de transistors, van de eenvoudige niet-gescheiden netvoedingen naar de geschakelde voedingen.

De grote merken zoals Philips werken met chassistypes die in een hele reeks toestellen gebruikt worden. Met dit chassis wordt er een meer luxueus of een goedkoper toestel gemaakt, maar de basis blijft dezelfde. Het is dus mogelijk relatief goedkoop te produceren, en toch een groot assortiment te hebben.

Hier merkt men ook dat de europese merken niet meer kunnen concurreren tegen goedkope produkten uit het verre Oosten. Zelfs de eigen normen kunnen de trend niet tegenhouden: als een IC duizenden transistoren kan bevatten, dan is het gemakkelijk om een paar van die transistoren te gebruiken om een extra norm te decoderen.

FM geluid en AM geluid
Bij de europese televisienorm hoort FM geluid en Philips heeft een speciale buis ontwikkeld om het geluid te demoduleren. In Frankrijk werd het geluid AM overgedragen en moesten er schakelingen ontworpen worden om de storingen te onderdrukken.

Vidicon
De vidicon was de meest gebruikte opnamebuis vanwege zijn eenvoud, eerst gebruikt voor consumertoepassingen (de beeldkwaliteit was niet optimaal), later ook voor ENG ofte Electronic News Gathering. Gaandeweg werd de vidicon verbeterd zodat het geproduceerd beeld ook broadcastkwaliteit bereikte.

Index kleurtelevisie
De verschillende normen, de eerste ontwerpen die het niet gehaald hebben en dan de NTSC, PAL en SECAM norm.

De monoscope en de electronische testbeeldgenerator
Twee systemen om testbeelden te genereren (samen met de flying spot scanner).

Kit van MBLE om het audiosignaal van de televisie af te tappen
MBLE was een electronikabedrijf die verschillende kits op de markt bracht. met deze kit was het mogelijk het audiosignaal van een televisie naar een cassetterecorder te sturen.

Een testbeeld bij het begin van het televisietijdperk

De vorm was aangepast aan de vorm van het scherm van de eerste televisies: de eerste beeldbuizen waren rond, met een afdekplaat boven en onder.


Explorer satellieten met beeldplaten

De twee explorer satellieten die de ruimte ingestuurd werden in de jaren 1970 bevatten verschillende beelden die opgenomen werden als videosignaal. In plaats van de beelden mee te sturen als afdrukken of als relief werden de beelden doorgestuurd als analoog videosignaal op een gramofoonplaat. Om de plaat af te lezen werd er ook een naald en een opnemer voorzien.

De gramofoonplaat werd toen aangezien als het beste medium voor langdurend opslag (de plaat had een beschermende coating), en de resolutie van een televisiebeeld werd toen "adekwaat" bevonden.

De beelden werden afgetast lijn per lijn, maar in plaats van horizontale lijnen te gebruiken zoals bij televisie, zijn het verticale lijnen, maar het maakt niet veel uit. Het eerste beeld bevat een cirkel (voor calibratiedoeleinden). De cirkel is ook opgenomen op de afbeelding die als handleiding moet dienen.

Er zitten meer dan 100 beelden op de plaat (naast muziek en andere geluiden). Er zijn zowel wetenschappelijke figuren (het binair en decimaal stelsel, het ADN,...) als foto's uit het dagelijks leven. De afbeeldingen werden langzaam ingescand, zodat het spectrum overeenkomt met het audiospectrum. De omzetting werd uitgevoerd door een bedrijf dat gespecialiseerd was in het doorsturen van televisiebeelden via de telefoonlijn (een eigen versie van de belino). Hier werd er een hogere scanfrekwentie gebruikt omdat de kwaliteit van de opname hoger ligt.

Het aantal lijnen is beperkt tot 512 (macht van twee, maar ook de resolutie van de televisie van toen). Er kan één beeld opgenomen worden per 4.2 seconden. De bandbreedte van het videosignaal bedraagt 22kHz (de hoogste frekwentie die er op de plaat opgenomen kon worden).

De beeldopbouw gebeurt in 4.2 seconden, terwijl die van een televisiebeeld in 0.02 seconde gebeurt (50 beelden per seconde). De aftastfrekwentie van televisie is 210× hoger, wat overeenkomt met een bandbreedte van 4.6MHz minimum.

Het decoderen wordt niet vergemakkelijkt door het feit dat er geen synchronisatiepulsen aanwezig zijn, maar de timing is in de handleiding op de hoes opgenomen. Ten gevolge van de beperkte bandbreedte is er geen vast zwartniveau, en aangezien er ook geen syncpulsen aanwezig zijn, kan het niveau niet reconstrueerd worden. Tussen ieder beeld zit er een pauze van ongeveer één seconde.


Het einde van de VRT

En het is zover: vanaf 1 december zijn de zenders van de VRT niet meer gratis te ontvangen met een antenne. Het einde van een periode, tot nu dan was de VRT verplicht zijn aanbod gratis ter beschikking te stellen.

De ondergang is begonnen met het stopzetten van de normale analoge uitzendingen en het overstappen op DVB-T. Technisch gezien een heuglijk feit, want op één frekwentie kunnen er een 10-tal programma's ondergebracht worden (zowel televisie als radioprogramma's).

Maar bij het stopzetten van de analoge uitzendingen zijn er veel kijkers niet overgegaan naar de digitale norm. Ze hebben besloten om ofwel niet meer naar de televisie te kijken, ofwel televisie te kijken via hun internet abonnement, ofwel een kabelabonnement te nemen.

Je kan natuurlijk nog altijd via de antenne kijken, maar niet meer direct via de zenders van de VRT, maar via die van Antenne TV, een commerciele onderneming. En die bieden hun diensten natuurlijk niet gratis aan, je moet ervoor 10 euro per maand betalen (een een aangepaste decoder kopen, want je kleine decoder onder de vorm van een scart stekker volstaat natuurlijk niet). Je krijgt er ook de commercieele zenders VTM en RTL erbij, maar niet de nederlandse zenders van de openbare omroep. Antenne TV gebruikt immers maar één frekwentie, en het aantal zenders die hierin ondergebracht kunnen worden is beperkt. Dan maar de commercieel minder interessante zenders eruit laten, nietwaar (Antenne TV wordt zowel betaald door de kijkers die een decoder huren als door de programma-aanbieders).

Het is duidelijk het einde van een periode, die in eind 1953 begonnen is met de eerste televisieuitzendingen in België (kijk- en lustergeld werd pas in 1958 ingevoerd, als er genoeg kijkers waren).

Bovenaan deze pagina hadden we het over de Millet jasjes. Zal er ooit een televisieprogramma nog zoveel reakties teweeg brengen? Televisie is dood, de kijkers zijn verspreid, zitten op instagram, lezen enkele facebook berichtjes en spelen computerspellekes.

Links to relevant pages - Liens vers d'autres pages au contenu similaire - Links naar gelijkaardige pagina's