Buizenversterkers
Slijtage van de cathode
Pannes

Na een lange werktijd kan de cathode slijten zonder dat daar een specifieke reden voor is. Het cathodemateriaal is gewoon opgebruikt. Dit gebeurt sneller bij lampen met een kleine en smalle cathode en lampen die in classe A werken.
-

-

Rechts een oscilloscoopbeeld van een goed werkende versterker en een versterker met een zwaar probleem. De tweede foto (defekte versterker) is eigenlijk genomen voor de eerste foto (herstelde versterker). Het geluid van de versterker was heel onaangenaam de eerste 10 minuten en werd langzamerhand beter, maar nooit goed als de versterker op hoog vermogen werkte. Je denkt eerst aan een lekkende koppelcondensator waardoor het werkpunt van de volgende trap niet in orde is, maar hier was dit niet het geval.

We meten in het geel het uitgaande audiosignaal. Bij de herstelde versterker hebben een amplitude van 10Veff over een belastingsweerstand van 6Ω, dit komt overeen met een vermogen van 16.5W. In het cyan en magenta hebben we de cathodestroom over een weerstand van 1Ω. We hebben een piekspanning van 150mV, dus 150mA. De versterker heeft twee PL508 als eindtrap, dat zijn buizen die probleemloos zo'n hoge stroom kunnen leveren (230mA piek en 100mA gemiddeld). Het is een parallele push pull, dus met twee eindtrappen die allebei om beurt hun bijdrage leveren.

Bij het tweede beeld hebben we een buis die een te zwakke emissie heeft. De sinus is afgevlakt aan één kant en de cathodestroom van de betreffende buis stijgt onvoldoende. De versterker was uitgerust met recuperatiebuizen (terwijl er nog altijd EL508 en PL508 buizen te koop zijn in perfecte NOS staat bij bepaalde leveranciers). In een versterker zal een dergelijke buis nooit verslijten door de cathode, want dat zijn buizen die een hoge stroom kunnen leveren. Waarschijnlijk heeft de buis lang in een Philips K7 gewerkt.


Ik koop mijn buizen altijd bij Electols

Zelfs met een buis die geen defekten heeft is uiteindelijk alle cathodemateriaal opgebruikt. Dit is pas het geval na duizenden uren werking en hangt sterk af van de anodestroom en de grootte van de cathode. Een EL90 met een dunne cathode zal sneller verslijten dan een PCL85 met zijn brede cathode. Eindtrappen die in classe A werken zullen ook sneller verslijten dan eindtrappen die in classe AB werken (lagere gemiddelde stroom).

De cathode kan soms hersteld worden door de gloeistroom te verhogen gedurende een uur (geen anodespanning). Door de verhoogde temperatuur migreert er aktief materiaal van de inwendige van de cathode naar de oppervlakte. Dit wordt normaal niet gedaan bij standaard buizen, maar het werd vroeger wel gedaan bij cathodestraalbuizen (televisie). Bij televisies werd de gloeispanning soms permanent 10 à 20% hoger ingesteld. Probeer eerst met een gloeispanning 10% hoger, en als het resultaat onvoldoende is verhoog de gloeispanning met 30%. Misschen koop je beter twee nieuwe lampen.

Als de cathodestroom direct terugvalt na een paar uur werken op verhoogde stroom, dan is de buis versleten.

Publicités - Reklame

-