Buizenversterkers
Vergelijkingstabel europese en oost-europese buizen
 
Servers » TechTalk » Historisch perspectief » Audio » Buizenversterkers » Tips en trucs » Vergelijkingstabel europese en oost-europese buizen

Men heeft veel langer buizen gebruikt in radio's en televisies, en dan vooral vermogensbuizen omdat er geen geschikte transistoren waren.
-

-

Hoewel fabrikanten van buizenversterkers gemakkelijk gangbare buizen kunnen vinden (ECC83, EL84, EL34, 6L6, KT77, enz.), worden bepaalde meer gespecialiseerde buizen steeds zeldzamer. Dit zijn voornamelijk sweepbuizen, de beroemde sweep tubes met hun unieke eigenschappen. Deze buizen zijn zeer gewild bij kenners.

Deze sweep tubes kunnen in veel versterkers worden gebruikt (mits aangepast om optimaal gebruik te maken van hun specifieke eigenschappen), maar er is één type versterker waarin alleen sweep tubes kunnen worden gebruikt: dit zijn SEPP-versterkers (single-ended push-pull), waarbij de twee eindbuizen in serie zijn geschakeld en daardoor slechts de helft van de voedingsspanning ontvangen.

In Europa worden echte sweepbuizen niet meer geproduceerd (met uitzondering van de EL509S-vervanger, die geen echte sweep tube is). Er is echter een zeer grote voorraad lampen voor de afbuiging in de voormalige Oostbloklanden. In deze landen werden de televisies niet vaakl vervangen en was er behoefte aan reserveonderdelen. Bovendien verliep de overgang naar transistoren traag, vooral voor eindtrappen omdat geschikte transistoren niet beschikbaar waren.

Dit betekende dat veel buizen lange tijd werden geproduceerd (met name sweepbuizen, waarvoor in de Oostbloklanden geen transistorvervangers bestonden), terwijl televisies in Europa en de Verenigde Staten volledig op transistoren waren gebaseerd.

Nomenclatuur

In tegenstelling tot de Philips/Mullard-codes (die de basis vormden voor de Pro-Electron-codes), geven de Russische codes zeer weinig informatie over de buizen. Hetzelfde geldt voor Amerikaanse codes (RETMA), maar hier zijn we meer gewend aan Amerikaanse referenties (6L6, KT77, enz.).

  • Net als bij de Amerikaanse code geeft de eerste letter de gloeispanning aan, afgerond naar het dichtstbijzijnde hele getal.

  • Het tweede symbool is een letter, en de letter waarin we geďnteresseerd zijn is P, die een vermogenstetrode of -pentode aangeeft.

  • Dan hebben we een nummer zonder specifieke betekenis, het is gewoon een volgnummer (zoals de volgletters bij amerikaanse buizen)

  • Het laatste teken is een letter die het formaat van de buis aangeeft. De kode geeft geen informatie over de buisvoet. We zijn vooral geďnteresseerd in de kode S (soms lees je een C): een buis met een diameter van meer dan 22.5mm. De meeste buizen zijn octal of magnoval, maar er zijn verassingen...

De meeste lampen hebben een gloeispanning van 6.3V, zelfs in toestellen met veel buizen zoals televisies waar een seriekring nuttig is. Men heeft nieuwe types gelanceerd tot in de jaren 1970, terwijl in Europa de overgang naar transistoren nagenoeg gedaan was.

NOS buizen uit de oostbloklanden kunnen gemakkelijk in bulk gekocht worden, bijvoorbeeld 8 of 10 noval buizen of 4 octal of magnoval buizen. Een teken dat er nog veel stock beschikbaar is in die landen (Litouwen, Polen, Letland, Estland, Ukraine,..). Koop niets uit Rusland wegens de sankties en de gesloten grenzen.

ECL805 6GV8 6F5P

De standaardbuis voor verticale afbuiging in monochrome televisies. Deze buis is zeer lineair omdat hij moet werken op 50Hz, een frequentie waarbij de afbuigingsspoelen zich gedragen als weerstanden. De buis bevat een triode en een stralenbundel tetrode.

Toepassingen:

  • Deze buis is ideaal voor een kleine push-pull versterker waar hij vermogens van meer dan 10W kan leveren.

  • Het is een van de weinige laag-vermogen buizen die gebruikt kan worden in een kleine SEPP-versterker, omdat hij goed werkt met een anodespanning van 160V.

  • Vanwege de relatief lage maximale anodedissipatie wordt deze buis niet aanbevolen voor single-ended versterkers.

Gebruik een negatieve stuurroosterspanning en een klasse AB-werking om een hoog rendement te bereiken (meer audiovermogen en minder dissipatie in de buis).

In vergelijking met de europese versie heeft de russische versie een verschillende triode, met het rooster dat dichter bij de cathode staat en een strakkere spoed. De eigenschappen van de triode komen meer overeen met die van een ECC83 dan een ECC81. De russische rtriode komt het meest overeen met die van de ECL86 (audio triode-tetrode). De triode werkt best met een minimale anodespanning van 100V of meer om lineair te werken.

EL508 17KW6 6P41S

Verticale afbuiglamp voor kleurentelevisies. Deze lamp heeft zeer goede eigenschappen voor een versterker. Let op: de pinbezetting is anders!

Dit is een iets krachtigere versie van de ECL805-lamp en kan in alle situaties worden gebruikt. De schermroosterspanning bedraagt 170V. Hij levert 40W vermogen in een push-pull-versterker met een gestabiliseerde schermroosterspanning.

EL500/EL504 6GB6 6P36S/6P44S

Lijnafbuiglamp voor zwart-wit televisies, vaak gebruikt in een single-ended versterker (waar de lamp niet ideaal is vanwege de vervorming). Hij presteert zeer goed in een push-pull-versterker met een schermroosterspanning van 150V.

EL509 6KG6 6P42S

Horizontale afbuiglamp met iets andere eigenschappen (24W dissipatie en andere pinbezetting). Waarschijnlijk gebruikt voor kleine kleurentelevisies waar een 6P45S te krachtig is. Deze lamp is niet erg bruikbaar omdat er geen Europese equivalenten voor zijn.

EL519 6KG6A 6P45S

Horizontale afbuiglamp voor kleurentelevisies, met een anodedissipatie van 40W. Deze lamp kan in alle scenario's worden gebruikt: single-ended of push-pull versterkers (tot 100W in het laatste geval als de schermroosterspanning gestabiliseerd is). Hoge vervorming en een hoog stroomverbruik bij single-ended versterkers. Hier merk je dat de buis niet ontworpen is voor een lineaire werking (maar dat speelt geen rol bij push pull versterkers).

Publicités - Reklame

-