Buizenversterkers
Tips en trucs voor zelfbouwers
 

We geven hier een paar tips en trucs voor de zelfbouwer: het gelijkrichten van de voedingsspanning, de tegenkoppeling, cathode condensatoren, enz.
-

-

Op de vogige pagina hebben we de eindtrappen besproken. Rest ons nog enkele details als je zelf een versterker zou willen bouwen. Bij een buizenversterker baseer je je op een standaardschakeling, en dan past je die aan aan je eigen wensen. Soms moet je ook de schakeling aanpassen omdat bepaalde onderdelen niet meer leverbaar zijn.

Intermodulatievervorming en clipping, even en oneven harmonischen

Stopweerstanden en cathodecondensatoren

Outputtransformator

De bandbreedte en het gevolg van feedback

De voeding: hoogspanning, gloeispanning en negatieve voorspanning

Een beetje theorie: de penthode en de beam tetrode

Skoopbeelden en het onderdrukken van parasitaire oscillaties

Lokale en globale tegenkoppeling

Hoeveel vermogen?

Bij buizenversterkers in push pull configuratie is het moeilijk te werken met RMS vermogens zoals bij transistoren het geval is. Bij transistoren geeft de schakeling een zeer sterke vervorming van zodra het maximaal vermogen overschreden is.

Bij een buizenversterker stijgt de vervorming langzaam bij een stijgende belasting en het maximaal vermogen hangt af van de toelaatbare vervorming.

Een ander element waarmee rekening gehouden moet worden is de maximale dissipatie van de buizen. Een versterker kan bijvoorbeeld 15W leveren, maar slechts gedurende 15 seconden, want de maximale dissipatie van de buis wordt overschreden. Maar in de praktijk zal de versterker effektief 15W kunnen leveren. Zo is is de benaming "muziekvermogen" ontstaan.

Hoeveel de dissipatie bedraagt hangt af van het type schakeling:

  • Roosterpolarisatie door vaste negatieve spanning:
    Deze instelling wordt meestal gebruikt bij versterkers van hoog vermogen die in klasse AB werken. Het vermogen dat in de outputbuizen ontwikkeld wordt stijgt met het vermogen dat geleverd wordt. Het maximaal vermogen kan maximaal 10 seconden aangehouden worden.

  • Polarisatie door cathodeweerstanden:
    De instelling verloopt automatisch van klasse A naar klasse AB bij stijgende volume. Het vermogen dat in de outputbuizen ontwikkeld wordt stijgt maar matig met het vermogen dat geleverd moet worden. Het maximaal vermogen kan zeker 15 seconden geleverd worden.
Het is duidelijk dat een buizenversterker niet gemaakt is om continu testsignalen op maximaal vermogen te leveren. Wenst men het impulsgedrag van de versterker te testen, dan doet men dit best op een verlaagd vermogen (30%).

Stroomaanduiding voor eindtrappen



Deze schakeling geeft automatisch de cathodestroom aan van de buis die de hoogste stroom levert. Een versterker gebruikt normaal 4 eindbuizen, men heeft dus een viervoudige op amp nodig (LM324), 4 transistoren en 4 leds. De onderdelen die in viervoud nodig zijn hebben een rode stip.

De eindtrappen van vermogensversterkers worden individueel ingesteld met een negatieve roosterspanning zodat alle buizen een identieke stroom leveren. De stroom wordt door een weerstand van 1Ω gemeten. Bij een stroom van 100mA heb je een spanningsval van 100mV over de weerstand.

De spanning over de 4 weerstanden wordt naar een viervoudige op-amp gestuurd. Met een schakelaar kan je één buis selecteren (om de anodestroom in te stellen). In de automatische stand wordt automatisch de hoogste stroom aangegeven.

Twee weerstanden dienen om de versterking van de op amp in te stellen zodat men een bruikbare aanduiding bekomt. Als aanduider gebruikt men een VU-meter of een milliampèremeter met een 150µA aanduiding = 150mA stroom door de eindbuis. De diodes zijn 1N4148.

De uitgangsspanning van de op-amp is ongeveer +1V voor de buis die de meeste stroom levert (de waarde van de spanning hangt van de stroom door de buis), de spanning op de andere uitgangen bedraagt ongeveer -2.5V. Het positief signaal stuurt de transistor in geleiding en de betreffende led licht op.

De voeding bedraagt +8V (20mA) en -3V 5mA), de spanningen moeten niet gestabiliseerd zijn en kunnen opgewekt worden door de gloeidraadspanning te gelijkrichten.

Links to relevant pages - Liens vers d'autres pages au contenu similaire - Links naar gelijkaardige pagina's