Buizenversterkers
Lijst vermogenspentodes
Pentodes

Dit is een korte lijst van de voornaamste pentodes die in eindtrappen van versterkers gebruikt werden. De lijst bevat zowel historische pentodes die nu niet meer te vinden zijn, als recente buizen die gebouwd werden gebaseerd op de originele specificaties.
-

-

Het vermogen wordt aangegeven met een vervorming en de amplitude van het roostersignaal (rms) om tot het aangegeven vermogen te komen. Voor push pull trappen betreft het de spanning tussen de roosters van de twee eindtrappen.

Het vermogen moet met een korreltje zout genomen worden, het is muziekvermogen en de vervorming bedraagt in sommige gevallen 10%.

Enkelvoudige pentodes voet B7G VIPDVin
Om een stereoversterker te bouwen zijn er twee vermogenspentodes nodig, samen met een dubbele triode zoals de alomtegenwoordige ECC83.

EL90

250V
250V
45mA
35 - 38.5mA
4.5W
10W
8%
5%
8.8V
21.2V
SE
PP
Beam tetrode, de europese versie van de 6V6. Met een warmteontwikkeling van 12W op de anode kan de buis zeer warm worden en het is niet ongewoon dat het glas zacht wordt en lichtjes vervormt.

EL91

250V
250V
16mA
10-14.5mA
1.7W
5.6W
10%
2%
5.8
21.5
SE
PP
De pentode werd in bepaalde goedkope radio's gebruikt, het vermogen bedroeg 1.4W, wat toen als voldoende geacht werd. Een push pull werking was mogelijk, maar de kans is klein dat die buis ooit zo gebruikt werd, de buis was niet voorzien voor hifi apparaten. Anodedissipatie 4W. De buis kon ook gebruikt worden op radiofrekwenties (tot 100MHz, vermogen 1.85W).

EL95

250V
250V
24mA
8-26mA
3W
7W
12%
5%
5V
18V
SE
PP
De pentode was voorzien om gebruikt te worden in autoradio's na de tweede wereldoorlog. Er was een omvormer nodig om de hoogspanning te leveren. Anodedissipatie 6W. DE buis werd ook gebruikt in vaste radio's.
Enkelvoudige pentodes, voet B9A VIPDVin

EL81

200V25-87mA20W5.5%22.5VPP
Een lijneindtrap buis die in de eerste televisies na de tweede wereldoorlog gebruikt werd, maar de buis had ook uitstekende eigenschappen als push pull versterker. De buis die toen gebruikt werd als audio eindtrap was de EL41, en die werkte niet goed in push pull. Gegevens en schema's op de pagina EL81 PL81. De buis wordt nog steeds gemaakt. Dissipatie 8W. Werking in calsse AB (let op de lage anodestroom in rust).

EL821 EL822

Eindbuis voor professionele monitoren (video eindtrap). Hoge inwendige weerstand, niet gebruikt voor audiotoepassingen.

EL83

Ook een video eindtrap, maar nu voor normale televisies, we vinden de buis terug in bepaalde high end televisies in de jaren 1950 (goedkope televisies moesten het stellen met een EF80 die zeer dicht bij zijn maximale specificaties werkte en regelmatig sneuvelde.

EL84

250V
300V
48mA
36-46mA
5.7W
17W
8%
4%
4.4V
20V
SE
PP
De standardbuis voor audiotoepassingen, kan zowel single ended in de betere radio's als in balans in versterkers gebruikt worden. Dissipatie 12W. Verschillende schemas op EL84. Opgelet, de PL84 heeft niet dezelfde eigenschappen, maar is een EL86 met 300mA gloeistroom.

EL85

250V
250V
24mA
20-22mA
2.6W
6.4W
10%
5.4%
7.4V
24.4V
SE
PP
Klein broertje van de EL84 met een anodedissipatie van 6W.

EL86

200V
300V
250V
64mA
65mA
50mA
5.3W
4.5W
18.5W
10%
9.3%
4.5%
7V
5.4
26V
SE
SRPP
PP
De buis werd ontworpen om een hoog vermogen te leveren vanaf een relatief lage spanning, de buis werd daarom gebruikt in SRPP schakelingen (series regulated push pull). Dissipatie eveneens 12W. De buis kon ook gebruikt worden in traditionele push pull schakelingen.
Triodes-pentodes, voet B9A VIPDVin

ECL80

250V14mA1.5W10%5.3VSE
Een buis die in de jaren 1950 ontworpen werd om gebruikt te worden in de eerste televisies uit die tijd. De buis werd heel dicht tegen zijn limiet gebruikt en moest regelmatig vervangen worden. De buis werd ook als audio eindtrap gebruikt in goedkope pick ups. De cathode is gemeenschappelijk voor beide secties, wat de toepassingsmogelijkheden van de buis verder beperkte. Dissipatie van de pentode is 3.5W.

ECL82

200V
250V
35mA
28-31mA
3.5W
10.5W
10%
4.8%
6.6V
12.5V
SE
PP
De vorige buis werd snel vervangen door een ECL82 met betere eigenschappen. De triode kan wat meer vermogen leveren (dit is nodig in een blokkeeroscillator). De buis werd ook in pick up versterkers gebruikt. Dissipatie: triode = 1W, pentode = 7W.

ECL83

200V
200V
27mA
25-29mA
2.5W
7.2W
10.5%
4.2%
5.2V
23.5V
SE
PP
Pentode met een laag vermogen, gebruikt in pick ups. Dissipatie: triode = 3.5W, pentode = 5.4W.

ECL84

Videoversterkerbuis, voornamelijk volgens de engelse A norm (405 lijnen, 3MHz bandbreedte). Dissipatie 4W pentode en 1W triode. Deze buis heeft geen audiotoepassingen vanwege de hoge interne weerstand.

ECL85

Rastereindtrap, kan ook als audioversterker gebruikt worden met een wat hogere negatieve voorspanning. De P-reeks buis is de PCL85, de verbeterde versie de PCL805. Triode = 0.5W, pentode = 8W

ECL86

250V
300V
27mA
31-37mA
2.8W
14.3W
10%
5%
2.7V
8.7V
SE
PP
De meest gebruikte buis als volwaardige audioversterker (de voorloper van de IC!). Dissipatie 0.5W triode, 9W pentode. Met slechts twee buizen kan men een volwaardige push pull versterker bouwen. De pentode is zeer gevoelig (hoge versterking), een laag stuursignaal is reeds voldoende om het maximaal vermogen te halen.

De buizen uit de "P" reeks zijn compatibel, maar met een gloeistroom van 300mA.

Dubbele pentodes VIPDVin

ELL80

250V
250V
29mA
11-28mA
3W
9.2W
10%
5%
4.2V
8.5V
SE*
PP
Een dubbele pentode die voorzien was als complete push pull eindtrap, maar de buis kon ook gebruikt worden als stereo single ended eindbuis. Dissipatie per pentode is 6W.
SE* = Single Ended Stereo

ECLL800

250V11-29mA9.2W5%8.5VPP
Complete push pull eindtrap met fase omkeertrap, de iegenschappen van de pentodes zijn identiek aan die van de vorige buis. De triode is voorzien voor een eenvoudige parafase schakeling (die weinig extra componenten nodig heeft). De versterking van de triode is -1 met een anodeweerstand van 15k ( = 1.2). Meer uitleg over deze buis: ECLL800.

Pentodes octal voet VIPDVin
De octal voet (buizen EL3x) is oud (werd reeds gebruikt voor de tweede wereldoorlog) en de buizen die hier vermeld worden zijn historische types (behalve de EL34). De nummering is niet normaal oplopend: het nummer zegt niet over het tijdstip wanneer de buis op de markt gebracht werd.

EL31

300V
390V
83mA
67-75mA
12.5W
28.4W
13.5%
5%
7.5V
28.4V
SE
PP
Vermogenspentode voor audiotoepassingen in 1938. Om een hoger vermogen te bekomen in vergelijking met de gelijkaardige EL37 wordt de buis geschikt gemaakt om met een hogere spanning te werken. De anodeaansluiting zit bovenaan de buis zoals de lijneindtrappen. De anodedissipatie bedraagt 25W. De waarden zijn gegeven voor een versterker met (voor die tijd) normale stabilisatie door middel van twee elko's van 16F. In ene goede configuratie kunnen de buizen 120W leveren in balans met een voedingsspaning van 800V (400V op g2), vervorming van 5%

EL32

250V
250V
32mA
27-32mA
3.6W
7W
10%
1.5%
10V
23V
SE
PP
Vermogenspentode op de markt gebracht in 1940, 8W dissipatie. De buis heeft ook een anodekap, terwijl de lagere werkspanning zo'n aansluiting onnodig maakt. Modernere buizen leveren een hoger vermogen in ene kleinere behuizing, zoals de rimlock (EL4x) en noval (EL8x) buizen van de miniwatt reeks.

EL33

250V
250V
36mA
24-28.5mA
4.5W
8.2W
10%
3.1%
4.2V
6.7V
SE
PP
Pentode uit 1938, dissipatie 9W.

EL34

250V
800V
100mA
25-91mA
11W
100W
10%
5%
8.7V
47V
SE
PP
Buis op de markt gebracht in 1953 als opvolger van de EL37. Dissipatie van 25W. Dit is de enige buis uit de octal reeks die nog overblijft. Het is waarschijnlijk de meest gebruikte eindpentode in Europa. De parameters zijn gegeven voor een single ended en balansopstelling waarbij men het maximum uit de buis wilthalen (g2 spanning van 400V, vaste bias, AB klasse). Verschillende fabrikanten leveren lichtjes verschillende versies van de buis.

EL35

250V
360V
72mA
44-70mA
6W
26W
10%
3%
13V
36V
SE
PP
Op de markt gebracht na de tweede wereldoorlog, vervangen door de EL37. Dissipatie 18W.

EL36

300V
Vg2 = 150V
18-100mA44.5W7.2%20VPP

Lijneindtrap die in 1954 gelanceerd werd. De buis kon ook als zendbuis gebruikt worden (zoals ook de buizen uit de PL500-reeks) en ook als audio eindtrap. De buis werd vooral in PL uitvoering gemaakt voor gebruik in televisies met een gloeistroom van 300mA. Voor audiotoepassingen werkt de buis in push pull in classe AB met vaste rooster voorspanning. Dissipatie van 12W. De buis was van zeer hoge kwaliteit, met ceramische isolatoren om de draden op hun plaats te houden.

Een Philips circlotron versterker wordt op deze pagina besproken (AG9007). Zoals alle lijneindtrappen heeft de buis een lage inwendige weerstand, wat de buis heel geschikt maakt voor de directe aansturing van hoogohmige luidsprekers van 800Ω (een Philips specialiteit).

Er bestond ook een versie zonder anodekap, dit is een audioversterkerbuis met andere parameters. De benaming EL36 werd voor twee verschillende buizen gebruikt.

EL37

250V
325V
100mA
77-90mA
105W
35W
13.5%
4.4%
10.8V
43V
SE
PP
De voorloper van de EL34. De buis had reeds een hoge gevoeligheid, maar was niet geschikt voor de hoge spanningen die soms gebruikt werden in versterkers met EL34. Dissipatie van 25W.

EL38

De engelse versie van de amerikaanse 807, een buis die zowel als lijneindtrap en als audio eindtrap gebruikt kon worden. Anodekap, dissipatie van 25W.
Pentode Magnoval buisvoet VIPDVin
De magnoval buisvoet is voorzien voor de buizen met een hoog vermogen. In tegenstelling met de octalvoet is het een volledige glazen constructie. We bespreken hier de "P" reeks, want deze buizen werden hoofdzakelijk in televisies gebruikt. Bepaalde buizen bestaan ook in "E" versie, maar niet noodzakelijk met dezelfde eigenschappen. Dit zijn vaak moderne "equivalenten" van de "P" buizen.

De buizen zijn niet voorzien voor lineaire toepassingen en er werden geen parameters gepubliceerd voor gebruik als audio eindtrap.

PL500

De eerste buis van de reeks, werd snel vervangen door de PL504 met verbeterde eigenschappen (hoogspanning). Dissipatie van 17W. De buis is de eerste die een cavitrap anode gebruikt, dit zijn tussenschotten om de secundaire emissie te beperken.

PL504

250V75mA6W1.5%35VSE

Voor alle funkties in een televisie kon de fabrikant kiezen uit een reeks buizen, maar voor de lijneindtrap van zwart-wit televisies was er maar n type op de markt, de PL504.

De buis was nagenoeg onverwoestbaar en overleefde een kortsluiting van de lijntransfo (waarbij de anode roodgloeiend werd). De buis werd ook in amateur radiozenders gebruikt (frekwentie tot 30MHz) en in audioversterkers. De anodedissipatie bedraagt 22W, maar de buis werd vaak veel zwaarder uitgestuurd, vooral in classe-(A)-B versterkers.

De parameters zijn voor een single ended ultra lineaire schakeling (tap op 20%), maar de buis werkte nog beter in supertriode modus met Vg2 = 150V. Met een balansschakeling in classe B (public address) kon ene vermogen van 100W gehaald worden.

Dankzij de cavitrap werd de secundaire emissie sterk verminderd, waardoor de buis sterker uitgestuurd kon worden en toch lineair bleef werken, een eigenschap die snel opgemerkt werd door hifi amateurs en ontwerpers.

PL508

Rastereindtrap voor kleurentelevisies (groter broer van de PCL805). Mullard vermeld dat de buis 12W kan leveren in een push pull versterker (ik heb geen referenties). Dissipatie van 12W.

PL509 PL519

De lijneindtrapbuis voor kleurentelevisies, de uberbuis die voor de afbuiging, de hoogspanning en de dynamische convergentie zogde. De eerste buis uit de reeks was een PL505 die vervangen werd door een PL509 (30W dissipatie in plaats van 25W) en uiteindelijk door een PL509. Met deze buizen haal je en vermogen van 100W.

EL506

Zeldzame buis voor audiotoepassingen. Het vermogen in balansconfiguratie bedraagt 20W bij een zeer lage vervomring van <0.1%. Voedingsspanning van 400V, stroom van 55mA per buis. In single ended configuratie levert de buis een vermogen van 10W met een vervorming van 13%. Anodedissipatie van 25W. Meer informatie over de EL506.

EL509

Dit is de moderne versie van de PL509 met een 6.3V gloeispanning en een octal voet. Eigenschappen zijn V = 160V, I = 200mA, dissipatie van 40W.

Links to relevant pages - Liens vers d'autres pages au contenu similaire - Links naar gelijkaardige pagina's

-