| De herstelling van een merkloze versterker, het was blijkbaar een kloon van de toen zeer bekende Dynaco ST70 |
-
|
De versterker was een kloon van de in het buizentijdperk zeer bekende Dynaco ST70. Deze versterker gebruikte geen printplaat, maar solderingen op contactstrips. Eigenlijk was dit veel beter, wat de printplaat verbrokkelde na een aantal jaren. En zonder printplaat kon ik de versterker volledig aanpassen aan mijn wensen. De versterker had geen buizen meer, maar mij baserend op het standaard ontwerp moest de voortrap een 7199 buis zijn. Toen al waren deze amerikaanse buizen zeer zeldzaam en ik heb een ECF80 gebruik (gemakkelijk te doen omdat de versterker geen printplaat gebruikte). De eindtrap gebruikte vermoedelijk een paar EL34 per kanaal. Ik heb KT77 buizen gebruikt. Deze hebben een wat lager vermogen, maar het rendement ligt een beetje hoger. Overigens hangt de maximale dissipatie van een buis grotendeels af van de fabrikant. De versterker had een defekte voedingstransfo, die ik vervangen had door wat ik in huis had. De uitgangspanning was lager (230 en 180V), ik was dus beperkt tot de buizen die met een lagere spanning konden werken. Ik had ook geen hulpspanning meer voor de negative polarisatie van de eindtrappen. Ik heb ook de versterker getest met 6L6 buizen, maar heb uiteindelijk toch gekozen voor de KT77. Veel buizen uit deze reeks hebben dezelfde aansluitingen en je kan de buizen gewoon swappen. Veel onderdelen zoals weerstanden waren in waarde verlopen, condensatoren waren aan het lekken, elko's waren uitgedroogd. Ik heb alle onderdelen eruit gehaald en ben vanaf nul opnieuw begonnen met de bouw van de versterker. Ik heb een eigen schema ontworpen en de onderdelen berekend. Van de versterker bleef enkel de originele buisvoeten over en een constructie met voorversterkerpentode, triode fase omkeertrap en push pull eindtrap. Een kenmerk van de versterker is dat ik de tegenkoppeling op het schermrooster van de voorversterkerpentode laat toekomen. Er werd gezegd dat de Dynaco een nogal muffe, weinig gedefiniëerde klank had vanwege de pentode in de voortrap. Ik heb daar niets van gemerkt, misschien zijn de europese ECF80 beter dan de amerikaanse 7199, misschien komt dit door de tegenkoppeling die op het schermrooster toekomt. Opgelet als je in een versterker zou overgaan van een tegenkoppeling op de cathode van de voortrap naar een polarisatie op het schermrooster: je moet de twee anodes van de eindtrappen omgekeerd op de transfo aansluiten, anders heb je een eekoppeling. Bij een tegenkoppeling op het schermrooster moet de amplitude van het correctiesignaal sterker zijn dan bij een meer gewone tegenkoppeling via de cathode. Op vol vermogen heb ik een wisselspanning van 22V effectief op het schermrooster. De Dynaco had een ultra lineaire uitgangstransfo. Ik had toen geen EL34, maar enkel KT77's en 6L6's. Toen wist ik niet of de UL modus gebruikt kon worden met deze amerikaanse buizen. Ik heb dan de UL aansluitingen niet gebruikt.
Ik gebruikte een polarisatie van de eindtrappen door een gemeenschappelijke cathodeweerstand van 120Ω. Om de ruststroom in beide eindtrappen te egaliseren gebruikte ik ook een kleine instelbare negatieve voorspanning (maximaal -8V, bereikt door de gloeispanning gelijk te richten). De versterker werkte voor 60% met een cathodepolarisatie. De spanning over de cathodeweerstand van 120Ω bedraagt ongeveer 12V. Door de polarisatie door de cathodeweerstand is er een stabilisatie van het werkpunt en een lichte werking in classe AB. De meetweerstanden van 1Ω dienen om de stroom in beide buizen op elkaar af te stemmen (ongeveer 50mA, kan stijgen naar 60mA na een uur werking). Bij het wijzigen van de stroom door één buis gaat de stroom door de andere buis in omgekeerde richting veranderen. De drie condensatoren zonder waarde moeten de oscilleerneigingen onderdrukken. De waarde ervan hangt grotendeels af van de outputtransformator (niet alle drie condensatoren zijn nodig). Spijtig heb ik de versterker weggegeven tijdens mijn verhuis in september 2000. Ik vond het één van mijn betere ontwerpen uit die tijd (eigenlijk de beste, want de rest trok op niet veel, ik zocht toen vooral vermogen en geen kwaliteit). |
Publicités - Reklame

