Een complete versterker met ECF80 als voorversterker en fase omkeertrap en 6L6 als eindtrappen staat hier. Daarmee combineert men de hoge versterking van een pentode met de lage inwendige weerstand van de triode in één enkele combi buis.

6L6 in Self Inverting Push Pull

Met de self inverting push pull schakeling kan men een hoger vermogen halen, zonder dat men extra onderdelen nodig heeft (behalve een tweede eindbuis). Het stuursignal voor de tweede eindpentode komt via de gemeenschappelijke, niet-ontkoppelde cathodeweerstand. Er is een andere mogelijkheid om een SIPP te maken op de pagina, zie link boven.

Ik vraag mij soms af waarom deze buis nog steeds in audio versterkers gebruikt wordt, terwijl de buis nog steeds de kenmerkende tetrodeknik heeft. De kode met één letter geeft aan dat dit een zeer oud ontwerp is en er bestaan buizen die veel betere eigenschappen hebben. Maar de buis is zeer geliefd bij musikanten die gitaarversterkers gebruiken. Modernere uitvoeringen (cylindrische vorm) verschillen echter weinig van de KT77 die een buis is voor audiotoepassingen.

Standaard versterker met ultra lineaire uitgang

Men kan gerust een moderne versterker bouwen op basis van deze schakeling. Wenst men een wat hoger vermogen, dan kan men de polarisatie van de eindtrappen door een cathodeweerstand vervangen door een vaste negatieve voorspanning (instelbaar per buis) en de anodestroom per buis instellen op 35mA in rust.

De ultra lineaire schakeling heeft weinig pluspunten bij een eindtrap met beam tetrodes. Men kan de extra kost van een UL transfo besparen door de schermroosterspanning vast te zetten op 270V.

Een kenmerk van de ultra lineaire schakeling is dat men de vervormingen van de pentode vermindert door die te combineren met die van een triode. Dit werkt heel goed, maar enkel als de verhoudingen kloppen. De schermroosters van een stralenbundel tetrode hebben een sterke invloed, en gebruikt men toch een UL schakeling, dan moet men het signaal voor de schermroosters op 15% aftappen (geen transfo voor EL34 gebruiken!).

Versterker van Elektuur

Men zou denken dat we hier te maken hebben met een Williamson, maar de drivertrap is geen long tail maar krijgt een lokale tegenkoppeling op zijn cathode.

Waarom is dat goed? De eindtrappen zijn in triode geschakeld, waardoor een veel sterkere drive spanning nodig is. Dat is ook de reden van de anodespanning van 495V voor de drivertrap. De sweep is zelfs zo hoog geworden dat de drivertrap ook sterk bijdraagt tot de vervormingen. Door een extra lokale tegenkoppeling toe te voegen kan men de vervorming van de stuurtrap en eindtrap beperken zonder dat de stabiliteit van de versterker in het gedrang komt.

Maar de 6L6 is een straalbundel tetrode die niet goed presteert in triode-schakeling (geen enkele beam tetrode is eigenlijk geschikt om in triode mosus gebruikt te worden). Door de plaatsing van de wikkelingen van het schermrooster in het verlengde van die van het stuurrooster is de invloed van het schermrooster zeer sterk. De 6L6 gedraagt zich hier als een zuivere triode (er zijn mensen die de klank van een triode prefereren).

De 6L6 wordt hier niet optimaal gebruikt, met een schermroosterspanning die in rust al veel te hoog is, en die tijdens de muziekpieken een waarde van meer dan 800V kan bereiken. Persoonlijk zou ik de schermroosters aansluiten op een gestabiliseerde spanning van 250V.