Zoals bij lampen had men push pull versterkers in serie en in parallel.

Parallele push pull

De eerste schakeling is de typische audioversterker van een draagbare radie, met een OC71 als voorversterker, een OC71 als drivertrap en twee OC72 als eindtrap. De koptelefoon kon aangesloten worden op de drivertrap (geschakeld door SK3). De transformatoren waren klein omdat het vermogen dat geleverd was beperkt was. De bandbreedte was eveneens beperkt: de kleine luidspreker kon geen lage tonen weergeven en door de amplitudemodulatie was de bandbreedte beperkt tot 4.5kHz.

Men kon de uitgangstransformator vermijden door een speciale luidspreker te gebruiken met middenaftakking. In die tijd produceerde de fabrikant zelf alle nodige componenten (behalve transistoren en enkele speciale onderdelen) en een eigen luidspreker maken voor een radio was dus geen probleem.

De luidspreker moest wel een aangepaste impedantie hebben zodat er geen misaanpassing was met de eindtransistoren (in dit geval tweemaal 130Ω). Met een correcte impedantie kon er een voldoende vermogen geleverd worden, in dit geval een vermogen van 300mW met een vervorming van meer dan 10%.

Serie push pull

We zien heel goed dat de twee transistoren in serie staan voor de voedingspanning. In plaats van de luidspreker met de massa te verbinden met een elko, wordt die verbonden met de halve voedingspanning.

Deze schakeling voldoet goed en levert doorgaans een betere geluidskwaliteit dan een push pull versterker met twee transformatoren. De schakeling is zelfs zo goed dat die verder gebruikt werd als de radio's ook de FM band konden ontvangen.

De radio links is een typisch exemplaar uit die periode: de radio ontvangt de AM en FM band (ferrietstaat en sprietantenne). We zien enkel één transformator, dat is de interstage transformator. DE luidspreker heeft een aangepaste impedantie van 50Ω.

Uiteindelijk kon men ook complementaire transistoren maken waardoor de interstage transformator niet meer nodig was. De transistorversterker zoals we die nu kennen is een serie push pull: de NPN vermogenstransistor is verbonden met de positieve voeding en de PNP transistor met de negatieve voeding.

Op deze pagina is er meer informatie over de eerste transistorversterkers in radio's en losse versterkers. Dit is een pagina waar de eerste transistorradio's besproken worden.

In de periode dat de draagbare transistorradio's op de markt gekomen zijn was men nog steeds aangewezen op lampen als men een hoger vermogen nodig had (en met hoger bedoel ik een vermogen van meer dan een watt). De commerciële lampenversterkers waren doorgaans parallele push pull versterkers die een hoog rendement hadden.

Bepaalde fabrikanten hebben echter gekozen voor de seriële push pull versterker die weliswaar een lager vermogen leverde, maar een hogere audiokwaliteit gaf. Doorgaans was er geen outputtransformator nodig maar gebruikte men 800Ω luidsprekers (gebruik in televisies en radio's van de duurdere prijsklasse).

Dit is tegenwoordig nog steeds het geval met lampenversterkers: we hebben de versterkers met parallele push pull: dit zijn de standaard versterkers die ene relatief hoog vermogen kunnen leveren (10 à 100W) en de versterkers met seriële push pull die een lager vermogen leveren (3 à 10W) maar gemakkelijk te maken zijn (geen dure push pull outputtransformator maar een 100V aanpassingstransfo). En dan hebben we de single ended versterkers die veel te duur zijn, een laag vermogen kunnen leveren (doorgaans niet veel meer dan enkele watts) en veel harmonische vervorming geven.