| De ECL83 is één van de buizen in de reeks ECL... Deze buis werd slechts beperkt gebruikt, dit zijn enkele schakelingen. |
-
Push pull guitaarversterkerDe schakeling rechts komt uit een gitaarversterker (oefenversterker), waar een vermogen van 10W haalbaar is. Bij oefenversterkers gebruikt men doorgaans geen buizen die een hoog vermogen kunnen leveren, zodat de typische vervormingen reeds ontstaan bij een relatief laag vermogen. De schakeling is redelijk standaard, er zijn niet zoveel mogelijkheden.We hebben een voortrap met de tegenkoppeling die op de cathode komt. We hebben hier een zeer sterke tegenkoppeling: dit heeft als gevolg dat de versterker redelijk lineair werkt, tot de limiet bereikt wordt. Bij een nog hoger vermogen probeert de tegenkoppeling de versterker sterker uit te sturen, waardoor de vervorming nog sterker wordt. Tussen de voortrap en omkeertrap hebben we een filter om de bandbreedte aan de bovenkant te beperken en de versterker stabiel te houden ondanks de sterke tegenkoppeling. De tweede triode is geschakeld als parafase om de omgekeerde fase te doen ontstaan (parafase van het subtype: anode follower). In de schakeling moeten de weerstanden van 270 en 240k omgewisseld worden (om de verzwakking die de tweede triode zou veroorzaken te compenseren). De eindtrap is heel gewoon, auto bias met cathodeweerstand en schermroosterspanning op een lagere spanning. We merken duidelijk dat we te maken hebben met een guitaarversterker door de koppelcondensatoren met een relatief lage waarde en door de parafase trap. De parafase trap wordt niet vaak gebruikt bij hifi versterkers omdat de trap extra vervormingen veroorzaakt. Door de koppelcondensatoren met lage waarde worden de lage tonen minder doorgelaten en heeft men meer vermogen over voor de midrange.
Aanpassing naar hifi versterkerDe eenvoudige schakeling is ideaal als basis om een upgrade te doen. Om deze versterker om te bouwen naar een meer hifi versterker moeten de koppelcondensatoren in waarde verhoogd worden: 10 - 15nF aan de eerste triode en 100nF aan de pentode. De roosterlekweerstand heeft een relatief lage waarde die we kunnen verhogen naar 470kΩ..Het is ook beter de parafase te vervangen door een cathodyne met cathode- en anodeweerstand van 100k. De cathodyne is de ideale oplossing voor kleine versterkers. De sterke tegenkoppeling kan verminderd worden want die maakt de versterker niet noodzakelijk beter. De voortrap heeft een hoge versterking en de eindtrap een hoge gevoeligheid: misschien de outputtransformator vervangen door een transformator met UL aansluitingen? Men kan een transfo voor ELL80 of ECLL800 gebruiken. Maar beter is over te gaan op een versterker met ECL86: dit zijn buizen die een hoger vermogen kunnen leveren en die nog gemakkelijk te krijgen zijn.
Single ended versterker met UCL83Door het gebruik van "U" buizen weten we dat we te maken hebben met een goedkoper ontwerp, doorgaans zonder voedingstransformator. Dit wordt bevestigd door de gelijkrichtdiode UY85, een enkelzijdige gelijkrichter. De hoogspanning en de gloeispanning wordt direct uit het net betrokken zonder transformator, desnoods met een paar weerstanden om de spanning voor de gloeidraden (100mA keten) te verlagen. Bij dergelijke toestellen staat het chassis op de netspanning.De voortrap gebruikt een polarisatie door de hoogohmige roosterlekweerstand (de roosterspanning zet zich automatisch op ongeveer -1V). Er is een kleine condensator van 30pF de anode van de eindtrap naar zijn stuurrooster om de bandbreedte aan de bovenkant te beperken. Aan de onderkant wordt de bandbreedte beperkt door de kleine koppelcondensatoren. Er is geen tegenkoppeling en geen toonregeling.
Push pull versterker met long tail fasedraaierDe volgende schakeling is een push pull verterker, maar gebruikt een extra ECL83 als voortrap en als stroombron voor de long tail fasedraaier. De triode van de eerste ECL83 wordt als normale voorversterker gebruikt, met de tegenkoppeling (NFB: negative feedback) die op de cathode terechtkomt. De anodespanning bepaalt de instelling van de fasedraaier, want beide trappen zijn direct gekoppeld.
In deze schakeling waar een eerder beperkte swing voldoende is biedt een long tail fasedraaier geen noemenswaardig voordeel ten opzichte van een meer courante cathodyne. De hogere versterking van de long tail is niet nodig. De tweede triode van de fasedraaier heeft een condensator naar massa van 0.33µF, maar ook een condensator van 0.22µF naar de voedingsspanning. Dit wordt gedaan om de bromspanning te verminderen want de voortrap is de enige "asymmetrische" trap. Bij de volgende trappen wordt de bromspanning automatisch beperkt door de symmetrische constructie. De stroombron is de pentode van de ECL83, de berekening geeft echter aan dat de cathodeweerstand een waarde van 360Ω moet hebben (en zelfs 390Ω als men de best mogelijke instelling voor de drivertrap wilt hebben). Het gebruik van een stroombron zorgt ervoor dat er een goede gelijkloop is tussen de twee uitgangspanningen. De eindtrap gebruikt een polarisatie door een ontkoppelde cathodeweerstand (één weerstand per pentode). De instelling is zodanig dat de maximale dissipatie van de eindtrap bereikt wordt (6W). Merk op dat de schakeling een kleine fout heeft: de wisselspanning komt op het schermrooster en niet op het stuurrooster. Zo gaan beide buizen heel snel defekt, door het stuurrooster die aan de hoogspanning hangt! De versterker kan een vermogen leveren van maximaal 10W (met een onvoorstelbaar hoge vervorming). Wilt men de vervorming binnen de perken houden, dan moet men het vermogen beperken tot maximaal 7W. Het is vreemd dat men zo'n complexe schakeling ontworpen heeft voor een versterker die slechts een beperkt vermogen kan leveren (en dan nog met een stevige vervorming). Het is waarschijnlijk een japans ontwerp (ik heb de vreemde tekens verwijderd). Men had beter een paar ECL86 of ECL805 gebruikt. De ECL83 kan men blijven gebruiken als voortrap en stroombron, of een ECL84. Deze video-pentode met zijn hoge steilheid is ideaal als stroombron. |
Publicités - Reklame

