Buizenversterkers
Fase-omkeertrap van tubecad
 

Een fase-omkeertrap die ik op de site van tubecad gevonden heb, de metaphrase omkeertrap.
-

-

De schakeling rechts is een fase-omkeertrap: het heeft één ingang en twee uitgangen. Ik heb de schakeling gevonden op de site van tubecad, waar vaak vreemde schakelingen besproken worden. Schakelingen die meestal nooit uitgewerkt werden tot een praktische schakeling, maar waarvan de theoretische achtergrond wel correct is.

Deze schakeling gebruikt een constante stroombron (CCS: constant current source). Als de stroom door één tak stijgt, dan moet de stroom noodzakelijkerwijze dalen in de andere tak. De schakeling werkt zelfs met de condensator van 0.33µF aan de massa, door de condensator te verbinden met de anodes krijgt men gewoon ene beter dynamisch gedrag.

De schakeling is het omgekeerde van de mullard schakeling, de schakeling met een gemeenschappelijke cathodeweerstand (of een constant current sink CCS). Het verschil hier is echter dat deze schakeling de amplitude van het signaal niet versterkt. In tegenstelling, we hebben zelfs een kleine verzwakking van het signaal.



Waarvoor we een dergelijke faseomkeertrap ook gebruiken, we moeten er eerst voor zorgen dat beide buizen statisch eenzelfde stroom leveren. Dit kan men bereiken met een cross coupled polarisatie. Als de stroom door de eerste triode hoger is, dan is ook zijn cathodespanning hoger. Er wordt een hogere roosterspanning naar de tweede triode gebracht, waardoor die ook meer gaat geleiden. Omdat de totale anodestroom vast ligt gaat de stroom door de eerste triode automatisch dalen.

Een dergelijke schakeling zou bijvoorbeeld gebruikt kunnen worden om eindtrappen te sturen die een relatief laagohmige ingang hebben. Ik denk daarbij aan triodes die in classe A2 of AB2 gestuurd moeten worden, dus met een roosterstroom gedurende een deel van de periode. Er is meer informatie over de werkingsclassen van buizen op deze pagina.

Een andere mogelijke toepassing is het sturen van bepaalde eindbuizen (sweep tubes) via het schermrooster in plaats van het stuurrooster.

In beide gevallen fungeert de fase-omkeertrap als drivertrap en wordt er geen koppelcondensator gebruikt. Bij een schermroostersturing moet er een voldoende vermogensreserve voorzien worden want de schermroosterstroom kan oplopen tot meer dan 20mA per buis (piekstroom). We moeten dan een ruststroom van bijvoorbeeld 50mA (totaal) voorzien voor beide triodes, want de schakeling werkt enkel correct als beide triodes altijd in geleiding zijn.

En met deze laatste schakeling komen we terecht bij de self inverting push pull (SIPP), een type push pull eindtrap die geen fase-omkeertrap nodig heeft.

Deze schakeling heeft een kenmerk van alle fase-omkeertrappen, namelijk een verplichte werking in classe A waarbij de stroom door een eindbuis nooit nul mag worden.

Voor stuurtrappen is het eigenlijk normaal, maar eindtrappen worden eerder in classe AB ingesteld om een hoger rendement te hebben.

De uitgangsimpedantie bij een trap met gemeenschappelijke anode (= cathodevolger) is laag, en men zal een transformator moeten gebruiken met een lage primaire impedantie.

De stuurspanning van deze SIPP eindtrap moet echter hoog zijn en men zal een drivertrap moeten gebruiken die een hoge sweep aankan zoals een video-eindtrap zoals de EL83/PL83.

Op Tubecad wordt dit type schakeling metaphrase genoemd, een variatie op de parafase schakeling. De cross coupled polarisatie wordt garterbelt biasing genoemd.

Wat betreft de CCS (constant current source): deze wordt met transistoren uitgevoerd, die als voordeel hebben dat ze de stroom kunnen stabiliseren met een kleinere verliesspanning. Er is een voorbeeldschakeling onderaan de pagina over de SIPP.

Voordat ik deze pagina geschreven had, had ik al experimenten uitgevoerd met een dergelijke type schakeling en een constant current source in de anodekring, het was eigenlijk een logisch vervolg op een constante stroombron in de cathodekring (polarisatie door een cathodeweerstand).

Publicités - Reklame

-