AM

Op deze indexpagina zie je links naar paginas met meer uitleg over de amplitudemodulatie: principe van de modulatie (vermenigvuldiging), voorbeeldschakelingen van zenders en analyse van de skoopbeelden.
-

-

Amplitudemodulatie wordt misschien niet meer gebruikt voor radioomroep (behalve radio maria), maar AM wordt nog steeds gebruikt als modulatietechniek op de kabel (adsl en coax). Dit is de modulatietechniek die gecombineerd met fasemodulatie het grootst mogelijke debiet mogelijk maakt (QAM: quadrature amplitude modulation).

 


Is dat niet fantastisch?

Heb je laatst nog naar de AM radio geluisterd (op de middengolf)? Vroeger zat het vol met zenders: de VRT (toen nog BRT), de RTBF, de nederlandse zenders, de franse, engelse en duitse zenders. Het bereik bedroeg honderden kilometers en je kon bij wijze van spreken de ganse wereld in huis halen (zonder over je downloadlimiet te zitten).

Tegenwoordig zijn er nauwelijks nog zenders op de middengolf: er zijn minder luisteraars, dus waarom een vermogen van ettelijke kilowatts verstoken voor slechts een paar luisteraars? Zelfs de niet-commercieele radiostations zijn uit de middengolf verdwenen.

Tijd dus om de geschiedenis van de radio te schrijven!

Technische achtergrond
Wat is amplitudemodulatie? Hoe kunnen we een audiosignaal moduleren met een draaggolf. We leggen het verschil uit tussen de superpositie van twee signalen en de modulatie (optelling en vermenigvuldiging).

Standaardschakeling
De standaardschakeling voor een AM zender, gebruikt bij radio-omroep

Een eerste eenvoudige AM zender
Iedere electronicus heeft minstens één AM zender gebouwd. Dit is mijn eerste schakeling.

Een kleine AM zender met goede audio-eigenschappen
De zender werd gebruikt om een AM radiosignaal te leveren in een tentoonstelling van oude radio's. De nationale omroep kon niet goed ontvangen worden in de tentoonstellingsruimte. De modulator gebruikt het principe van de "controlled carrier".

Skoopbeelden
De skoopbeelden tonen de correcte werking van de zender. Er zijn twee skoopbeelden die gebruikt worden: de omhullende en de XY modus (trapezevorm).

Een supersterke AM zender
De schakeling gebruikt het principe van de controlled carrier die een groter bereik mogelijk maakt (hoger rendement van de zender).

Een kleine AM zender met één transistor
Met deze kleine schakeling kan je een werkende zender bouwen. Je hebt enkel een audiobron nodig (bijvoorbeeld mp-3 speler) en een oscilloaor (bijvoorbeeld een kristalmodule van 1MHz).

Een AM zender met spanningsmodulatie
Onze AM zender met één transistor heeft maar een beperkte modulatiediepte. Moduleer je sterker, dan wordt het geluid vervormd. Deze schakeling is de oplossing.

Een AM zender met vermogenstrap
Om wat meer vermogen te bekomen voegen we een klasse-C versterker toe aan onze schakeling.

In de voorbeeldschakelingen vermelden we enkel de aanwezigheid van een oscillator, zonder verder in detail te gaan. Het is mogelijk een kant-en klare module met kristal te gebruiken, deze zijn op ebay te vinden voor een paar euros. De TTL modules moeten met 5V gevoed worden, CMOS modules kunnen op 12V gevoed worden.

De frekwentie van de module ligt vast, maar een frekwentie van 1MHz is ideaal, je zender ligt dan pal in het midden van de AM band. De juiste frekwentie is niet zo belangrijk, want er zijn nog nauwelijks zenders op de AM band. De storingen zijn aanwezig op alle frekwenties.

De uitgang wordt naar een afgestemde kring gestuurd om het signaal meer sinusvormig te maken (de uitgang van de module is een blokgolf). De afgestemde kring wordt best in een metalen behuizing gemonteerd die met de massa verbonden is. Het signaal wordt dan naar een mosfet transistor gestuurd die eerder als buffer dient. Naargelang de gewenste wisselspanning kan het signaal aan de drain of de source afgetapt worden.

Andere modulatoren

Een andere type modulator gebruikt een mosfet transistor met het radiosignaal aangeboden op één gate en het audiosignaal op de andere gate. De transistor voert hier een vermenigvuldiging uit. Hier kan men ook een volledige modulator bouwen met een enkele transistor.

Het systeem met de modulatie van de voedingsspanning van de zendtransistor werd veelvuldig gebruikt bij omroepstations. De lineariteit was uitstekend, vooral als ze met buizen uitgerust waren.

De modulator die tegenwoordig het meest gebruikt wordt is de ringmodulator die een modulatie-index van meer dan 100% haalt zonder vervorming van het audiosignaal. Deze schakeling wordt meer in detail besproken op de volgende bladzijden.

Links to relevant pages - Liens vers d'autres pages au contenu similaire - Links naar gelijkaardige pagina's